Welke 3 types ADHD zijn er? En welk type ben jij?
Door Stichting Gewoon Anders | Leestijd: ca. 5 minuten | Voor iedereen die meer wil begrijpen over ADHD
Er zijn drie officiële types ADHD: het voornamelijk onoplettende type (ADHD-I), het voornamelijk hyperactief-impulsieve type (ADHD-H) en het gecombineerde type (ADHD-C). Elk type heeft een ander profiel en wordt anders herkend. Het onoplettende type wordt het vaakst gemist — zeker bij vrouwen en meisjes. Welk type iemand heeft, zegt iets over hoe de kenmerken zich uiten — maar het zegt niet alles over wie die persoon is.
Als mensen aan ADHD denken, zien ze vaak hetzelfde beeld: een druk kind dat niet stilzit en door de klas loopt. Maar ADHD heeft meer gezichten dan dat. Er zijn drie officieel erkende types, en ze zien er allemaal anders uit. Dat is ook waarom ADHD zo vaak — en zo lang — wordt gemist.
In dit blog leggen we de drie types uit. Niet als vakjes waar mensen in moeten passen, maar als kapstokken die kunnen helpen om jezelf of iemand anders beter te begrijpen.
De drie types ADHD
Type 1: ADHD-I — Voornamelijk onoplettend
Dit type wordt ook wel ADD genoemd, al is die term officieel niet meer in gebruik. Mensen met ADHD-I hebben vooral moeite met aandacht, concentratie en organisatie — maar niet zozeer met hyperactiviteit of impulsiviteit.
- Snel afgeleid, moeite om bij de les te blijven
- Vergeetachtig — afspraken, spullen, wat je net wilde zeggen
- Dromerig of 'in je hoofd' leven terwijl de buitenwereld doorgaat
- Moeite met beginnen aan taken, ook als je ze belangrijk vindt
- Tijdblindheid: uren gaan voorbij zonder dat je het merkt
- Hyperfocus op interessante dingen, complete black-out bij saaie taken
Dit type wordt het meest gemist — omdat het van buiten niet opvalt. Er is geen druk gedrag, geen onderbreken, geen duidelijke chaos zichtbaar voor anderen. Mensen met ADHD-I worden vaker omschreven als 'dromerig', 'lui' of 'ongemotiveerd'. Dat zijn ze niet — hun brein werkt anders.
ADHD-I komt vaker voor bij vrouwen en meisjes. Dat is één van de redenen waarom ADHD bij vrouwen zo lang onopgemerkt blijft.
Type 2: ADHD-H — Voornamelijk hyperactief-impulsief
Dit is het type dat het meest overeenkomt met het klassieke beeld van ADHD. Mensen met ADHD-H hebben vooral moeite met hyperactiviteit en impulsiviteit — minder met aandacht.
- Fysiek onrustig: wiebelen, tikken, moeilijk stilzitten
- Veel praten, moeite om te wachten tot je aan de beurt bent
- Impulsief handelen — iets zeggen of doen zonder eerst na te denken
- Moeite met wachten in rijen, gesprekken of situaties
- Snel enthousiast, snel ook weer klaar met iets nieuws
- Risico's nemen zonder de gevolgen goed te overzien
Dit type wordt het vroegst herkend — juist omdat het zichtbaar is. Vooral bij jongens wordt ADHD-H al op jonge leeftijd opgemerkt. Bij volwassenen neemt de fysieke hyperactiviteit vaak af en verandert het in innerlijke onrust.
Type 3: ADHD-C — Gecombineerd type
Het gecombineerde type is het meest voorkomende type ADHD. Mensen met ADHD-C hebben kenmerken van zowel het onoplettende als het hyperactief-impulsieve type. De combinatie kan per persoon sterk verschillen — de ene persoon heeft meer onoplettendheidskenmerken, de andere meer hyperactiviteit.
- Moeite met zowel aandacht als impulsbeheersing
- Breed spectrum aan kenmerken dat per dag kan wisselen
- Zowel innerlijke onrust als externe chaos
- Emotionele intensiteit die bij beide types hoort
Overzicht in één oogopslag
| ADHD-I (Onoplettend) | ADHD-H (Hyperactief) | ADHD-C (Gecombineerd) |
|---|---|---|
| Voornamelijk aandachtsproblemen | Voornamelijk hyperactiviteit en impulsiviteit | Combinatie van beide |
| Vaak 'dromerig' of in gedachten | Zichtbaar druk, beweeglijk | Meest voorkomende type |
| Vaker bij vrouwen | Vaker bij jongens | Bij alle groepen |
| Meest gemist bij diagnose | Klassieke beeld van ADHD | Breed spectrum aan kenmerken |
Dit overzicht is een leidraad, geen diagnose-instrument. Alleen een gespecialiseerde professional kan vaststellen welk type ADHD iemand heeft — en of er überhaupt sprake is van ADHD.
Waarom het type er toe doet — en waarom ook niet
Het type ADHD dat iemand heeft, bepaalt mede hoe de diagnose wordt herkend, welke ondersteuning het beste werkt en hoe iemand zichzelf ervaart. Iemand met ADHD-I heeft andere uitdagingen dan iemand met ADHD-H — ook al dragen ze dezelfde diagnose.
Maar het type is niet alles. Twee mensen met hetzelfde type ADHD kunnen heel verschillende levens leiden, heel verschillende sterktes hebben en heel verschillende ondersteuning nodig hebben. De diagnose opent een deur — wat erachter ligt, is uniek per persoon.
Bij Stichting Gewoon Anders kijken we altijd naar de hele mens — niet alleen naar het type of het label. Want wat iemand nodig heeft, past niet altijd in een vakje.
En welk type ben jij?
Als je jezelf herkent in één van de drie types — of in een combinatie — is het de moeite waard om dat serieus te nemen. Niet om jezelf te diagnosticeren, maar om de vraag te stellen aan een professional die je verder kan helpen.
- Ga naar je huisarts en bespreek je vermoedens
- Vraag om een verwijzing naar een psycholoog met ervaring in ADHD-diagnostiek bij volwassenen
- Lees verder op gewoonanders.org over wat een diagnose betekent en hoe je er toe komt
Welk type ADHD je ook hebt — of je nu een diagnose hebt of niet — je verdient begrip en ondersteuning. Bezoek gewoonanders.org voor meer informatie.